زردی چیست؟

 

زردی چیست؟ JAUNDICE(ICTERUS)

به زرد شدن پوست در اثر تجمع بیلی روبین زردی JAUNDICE گفته می شود . که به علت بالابودن تعداد گلبولهای قرمز و کوتاه بودن عمر آنها و در نتیجه افزایش بیلی روبین ایجاد می شود .

  • شایعترین نوع یرقان (زردیICTERUS) که ۶۰% از نوزادان را مبتلا می کند . یرقان فیزیولوژیک JAUNDICE است معمولاً در روز دوم زندگی به وجود آمده و در روز ۷-۳ به بالاترین سطح خود می رسد .
  • زردی JAUNDICE ناشی از شیر مادر: این نوع زردی JAUNDICE به علت مصرف کم شیرمادر، کم آبی وکمبودکالری ایجاد می شود.
  • مهمترین عامل در زردی تغذیه با شیر مادر دست کم باید بصورت صحیح و تکنیک درست شیردهی صورت پذیرد .
  • در بعضی ازمادران بعلت درد بعد از سزارین شیردهی مختل می شود که آموزش جهت روش صحیح شیردهی صورت پذیرد .
  • در نژاد آسیایی زردیJAUNDICE  بیشتر است .
  • کبد نوزادان توانایی کامل برای دفع بیلی روبین از بدن را ندارد و در تعداد قابل توجهی از نوزادان ظاهر می شود که در صد بالایی از آنها خوش خیم است که فیزیولوژیک نامیده می شود .
  • در صورتیکه مشکل زردی JAUNDICE بیشتر از حدانتظار بالا رود سبب می شود که بیلی روبین از مغزگذشته و سبب آسیب به سلولهای مغزی شود.

 

عوامل شایع که سبب افزایش زردی JAUNDICE است :

  • نارس بودن نوزاد
  • تغذیه ناکافی
  • ناسازگاری خونی بین مادر و نوزاد
  • زایمان سخت که باعث ایجاد کبودی در سطح بدن و یا خونریزی داخلی می شود .
  • بیماریهای ارثی گلبولهای قرمز مانند فاویسم (حساسیت به باقلا) و بیماریهایی که با درگیری کبد توانایی دفع بیلی روبین را کاهش می دهد .
  • دیابت در مادر

 

اقدامات لازم جهت پیشگیری از ابتلاء نوزادان به زردی JAUNDICE :

  • تغذیه کافی و مناسب نوزاد ( حداقل ۱۲- ۱۰ بار تغذیه از سینه مادر در روز )
  • تداوم تغذیه در شب .
  • در صورت عدم تغذیه مناسب ارجاع به یک مرکز مشاوره شیردهی .
  • از خوراندن آب قند و داروهای گیاهی مانند شیرخشت و ترنجبین به نوزاد اجتناب شود .
  • در صورت وجود ناسازگاری بین گروه خون نوزاد و مادر توسط پزشک تذکر داده شود و در صورت بروز زردی JAUNDICE فوراً نزد پزشک مراجعه شود .
  • در صورت وجود زردی JAUNDICE در نوزاد قبلی احتمال زردی JAUNDICE  در نوزاد فعلی افزایش می یابد . بنابراین ارجاع سریع به پزشک در صورت مشاهده زردیJAUNDICE .
  • در صورت بروز زردیJAUNDICE  در ۲۴ ساعت اول زندگی ارجاع سریع به پزشک ضروری است .
  • مراجعه مجدد نوزاد نزد پزشک بین روز سوم تا پنجم زندگی .
  • خوردن غذای خاص توسط مادر توصیه نمی شود.
  • رژیم غذایی مادران ربطی به زردی نوزادان ندارد .
  • بیشتر اوقات رنگ پوست نوزاد ملاک برای زردی نیست و حتماً آزمایش خون لازم است .

 

درمان زردی Treatment of jaundice:

در نوزادانی که زردی JAUNDICEاز حد طبیعی افزایش یابد ممکن است به سلولهای مغزی آسیب برسد و باعث ایجاد عوارضی مانند کاهش شنوایی ، تشنج ، عقب ماندگی ذهنی و فلج اندامها شود لذا طبق صلاحدید پزشک درمان با نور (فتوتراپی ) توصیه می شود .

فتوتراپی Phototherapy روشی ساده ، ارزان و بی ضرر است که موجب می شود زردی JAUNDICEتجمع یافته در خون به راحتی از طریق ادرار و مدفوع دفع شود.

فتوتراپیPhototherapy در بیمارستان با شرایط خاص انجام می شود که با استفاده از لامپهای مهتابی در منزل قابل اجرا نیست و نور آبی مؤثرتر می باشد .

در فتوتراپی Phototherapyمادران محترم نکات زیر را رعایت فرمائید:

  • پوشیده بودن چشمها و ناحیه تناسلی نوزاد .
  • شیردادن به روش صحیح .
  • هر ۴ ساعت فتوتراپی Phototherapy قطع شود و با نظارت پرستار ، نوزاد تغذیه شود.
  • رعایت فاصله نور از نوزاد .
  • سطح بدن نوزاد که در تماس با نور قرار دارد .

 

موارد مهم در مورد فتوتراپی Phototherapy:

    • استفاده از در دستگاه فتوتراپی مدفوع نوزاد شل و سبزرنگ می شود مادران محترم نگران نباشید .
    • بثورات جلدی و قرمزی در نواحی پوست بدن نوزاد مشاهده می شود .
    • به علت گرما در دستگاه، بدن نوزادگرم می شود و حالت خواب آلودگی دارد که با خاموش کردن دستگاه هر ۲ ساعت و با تغذیه نوزاد این حالت از بین می رود.
    • در مرحله آخر درصورت بالا بودن زردی JAUNDICE  در نوزادن به خصوص نوزاد نارس در صورتی که بیلی روبین کل به بیش از ۱% وزن بدن برسد تعویض خون با اقدامات خاص صورت می گیرد .

 

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی قم

تهیه و تنظیم :   واحد آموزش مرکز آموزشی درمانی ایزدی