مقاله

چگونگی مراقبت از بند ناف نوزاد قسمت دو

طرز حمام کردن کودک

حمام کردن نوزاد تازه متولد شده کار مشکلی بوده که هر پدر و مادری نگران انجام آن هستند لذا به آنها توصیه شده اولین حمام کودک را زمانی انجام دهند که بند ناف نوزاد افتاده بوده و هیچ مانعی برای استحمام نوزاد وجود نداشته باشد.

اولین کار برای حمام نمودن کودک این بوده که در حالت نشستن مادر، کودک شسته شود که خطر افتادگی نوزاد از بین برود سپس وجود پارچه و یا اسفنجی مابین بدن مادر و کودک الزامی است تا در زمان شستن نوزاد لیز نخورد. بهترین حالت استحمام کودک حالتی بوده که سر و گردن از سایر قسمت های بدن بالاتر بوده و هر چند ثانیه به نوزاد اجازه نفس گیری داده شود.

وسایلتان را در نزدیکی خود قرار دهید به هیچ وجه قدم برندارید حتی برای یک ثانیه – بنابراین قبل از شروع شستن کودک اطمینان حاصل کنید که تمام وسایل مراقبت از کودک را که لازم دارید تهیه کرده اید:پاک کننده ملایم و شامپوی بدون اشک (هرچه مواد کمتر باشد ، بهتر است)پارچه های دستشویی برای تمیز کردن کودک شما (و چند پارچه خشک برای پوشاندن اعضای بدن در معرض دید او ، تا وقتی که شما تمیزش می کنید لرز نگیرد)روکش شامپو برای محافظت از چشم ها در برابر لکه ها (اگرچه این اختیاری است زیرا شامپوی شما باید بدون اشک باشد)اسباب بازی های حمام (برای نوزادان مسن که به دنبال سرگرمی هستند یا کمی حواس پرتی را نسبت به وظایف انجام شده دارند)یک حوله کلاه دارمرطوب کننده برای نرم شدن پوست بعد از حماملوازم پوشکیک لباس تمیز برای پوشیدن وقتی که خشک شد

 زمان زیادی کودک در حمام باقی نمانده و سرعت عمل در شستن را بالا برد.

 از غوطه ور کردن نوزاد در وان جدا خودداری کرده و به آرامی نوزاد شسته شود

چگونگی به خواب بردن کودک
معمولا نوزادان در روزهای اول تولد الگوی خواب منظمی نداشته و دردسرهایی را برای مادران به وجود می آورند به طوری که والدین برای خواب کردن کودکان تلاش های بسیاری را متحمل می شوند. مهمترین مساله برای تنظیم نمودن خواب نوزاد کنترل نور فضای اتاق است لذا بهتر بوده که در روز نور اتاق روشن بوده و در شب اتاق نور کمتری داشته باشد تا نوزاد تا حدودی تفاوت تغییر نور را احساس کند. در هنگامی که کودک به خواب فرو رفته تا حد زیادی از نظر اطرافیان جذاب و دوست داشتنی جلوه می دهد که اطرافیان را وسوسه کرده با کودک صحبت کنند و یا آن را ببوسند که این کار می تواند دچار برهم خوردن خواب کودک و در نهایت بیدار شدن و کلافگی نوزاد گردد. از اینرو اطرافیان می بایست صبور بوده تا نوزاد به الگوی منظمی از خواب دست پیدا کند.

چگونگی تعویض پوشک نوزاد
همانطور که قبلا ذکر شد یکی از مهمترین مراقبت از نوزاد از نظر جسمی تعویض به موقع پوشک نوزاد است. در روزهای اول اصولا والدین از انجام این کار ترس داشته و سعی می کنند تا دیر به دیر پوشک را تعویض نمایند. اما باید گفت اولین نکته هنگام  عوض کردن پوشک در روزهای تولد توجه به بند ناف نوزاد است چرا که هیچگاه نباید بند ناف با پوشک پوشانده شود و پوشک می بایست در زیر بند ناف قرار گیرد. در زمان تعویض پوشک خصوصا نوزادان دختر لازم بوده که به خوبی پاک شده تا عفونتی به وجود نیاید. بهترین وسیله برای پاکسازی پاهای کودک استفاده از انواع دستمال مرطوب و پودرهای کودک می باشد. برخی از نوزادان به پوشک حساسیت داشته و در پاهای آنها جوش ها و قرمزی دیده می شود که باید گفت این دسته از نوزادان می بایست کهنه ی نازک و نخی درون پوشک آنها قرار داده شده تا از تماس مستقیم پوشک با پوست نوزاد جلوگیری به عمل آید. در ضمن لازم است تا دفعات تعویض پوشک بالا رفته و مدام به پوست پاهای نوزاد پودر و پمادهای ترمیم کننده زده شود. البته انتخاب جنس پوشک برای درمان چنین حالت هایی بسیار موثر است.

پوشاندن لباس نوزاد
کودکان هیچ گونه اراده ای برای تنظیم نمودن دمای بدن خود ندارند لذا مراقبت از نوزاد و ایده ال قرار دادن دمای بدن نوزاد از جمله وظایف مهم هر والدینی به شمار می رود. از این رو بهتر است در فصل زمستان با پوشاندن چندین لباس نازک بر روی هم بدن کودک را گرم نگه داشته شود البته نکته اینجاست برای گرم نگه داشتن نوزادان نباید از یک لباس کلفت استفاده شود زیرا به کار بردن چندین لباس نازک می تواند در صورت نیاز از تعداد آنها کم کرد و احساس خنکی به کودک داد. قرار دادن کلاه بر سر کودک کار مهمی به حساب می آید زیرا تمامی کودکان گرمای بدن خود را از قسمت سر دفع می کنند. برای پوشاندن لباس نوزادان تازه متولد شده بهتر است لباس هایی انتخاب گردند که از جلو دکمه داشته و به راحتی به تن کودک می روند. به کار بردن لباس هایی که یک سایز بزرگتر از سایز اصلی کودک هستند می تواند در راحت نمودن پوشاندن لباس نوزاد نقش بسزایی را داشته باشند.

مراقبت از نوزاد و پوست آن
دانه های ریز، قرمزی و جوش در نوزادان بیشتر اوقات بی خطر و طبیعی هستند اما گاهی اوقات این نشانه ها علائمی از بروز حساسیت می باشند. معمولا جوش های سفیدی روی گونه ها و بینی نوزاد و همچنین جوش های زرد رنگی روی پوست سر کودک وجود داشته که این گونه موارد کاملا طبیعی بوده و به مرور از بین خواهند رفت و  جای هیچ نگرانی نیست. البته گاهی اوقات در پوست صورت کودکان و نوزادان جوش های خشک و قرمزی همراه با خارش های شدید دیده شده که می تواند به علت تداخل هورمونی دوران جنینی باشد. در این حالت نوزاد حتما به متخصص اطفال ارجاع داده شده تا با استفاده های از داروهای ترکیبی درمان پوست صورت کودک را انجام دهد. نوزادان اصولا پوست حساسی داشته که در اثر خوراک مادر می توانند واکنش هایی را نشان دهند که توجه به تغذیه مادر در نگهداری و مراقبت از نوزاد بسیار حائز اهمیت است.

مراقبت از قسمت های نرم نوزاد
تمامی کودکان در قسمت  پشت سر و جلوی سر دو ناحیه نرم دارند که معمولا به اشتباه والدین این قسمت ها را بخشی از مغز می دانند و باید گفت این نواحی نرم قسمت هایی از جمجمه بوده که هنوز سفت نشده است و هیچ ارتباطی با مغز کودک ندارد زیرا مغز در ناحیه ای فیبری حفاظت شده است.

در واقع این قسمت های جمجمه که نرم هستند به نوزاد اجازه داده در زایمان های طبیعی به راحتی از کانال رحم خارج شوند که قسمت جلوی سر در سن دو ماهگی نوزاد و قسمت پشت سر در سن دو سالگی نوزاد سفت و سخت خواهد شد. در نحوه مراقبت از نوزاد توجه به فرورفتگی و برآمدگی ناحیه نرم جلوی سر بسیار مهم است به طوری که اگر از حد معمول فرو رفته تر باشد مایعات بدن کودک کم بوده و احتیاج به شیر دهی بیشتری دارد و اگر این ناحیه برآمده باشد ممکن است کودک بیماری مننژیت را به همراه داشته باشد.

مراقبت از نوزاد و توجه به گریه های کودک
تا قبل از پیشرفت علم پزشکی والدین نوزادان تازه متولد شده تنها گریه کودک را گرسنگی و یا دل درد نوزاد تلقی می دادند در صورتی که امروزه متخصصین اطفال از نوع و نحوه ی گریستن کودک خواهند فهمید که نیاز کودک چه بوده و از چه بابت نوزاد می گرید. اگر چه بیشتر اوقات گریه های کودک به دلیل قولنج و رفلاکس و دل درد می باشد اما شناخت گریه در مراقبت از نوزاد راهکار بسیار مهمی در آرامش دادن به کودک به حساب می آید.

طبق تحقیقات انجام شده گریه ای که صدای ننننننننه  دهد کودک درخواست خواب دارد در گریه ای که صدای أأأأأ دهد کودک گرسنه بوده و تقاضای شیر دارد در گریه ای که صدای مممممممممممم دهد کودک از موضوعی رنج برده و سعی دارد تا به والدین بفهماند که مسئله ای برای او آزار دهنده است. اما برخی اوقات کودک از کلافگی سر به گریه گذاشته و به هیچ نحوی سکوت نمی کند در این حالت بهترین کار برای مراقبت از نوزاد در ابتدا استحمام کودک سپس شیردهی و بعد خواباندن نوزاد می باشد.

مراقبت از نوزاد از نظر روحی
اگر چه همیشه والدین مراقبت از نوزاد را تنها مراقبت جسمی کودکان می دانند اما باید گفت شاید مهمتر از مراقبت نوزاد از نظر جسمی در هر کودکی مراقبت روحی امری بسیار مهم و ضروری باشد لذا نوزادان امروز پدران و مادران جامعه آینده بوده و تغذیه درست روح و روان کودکان تاثیر بسیار مهمی را بر روند پیشبرد جامعه خواهند گذاشت بنابراین لازم بوده در مراقبت از نوزاد توجه به روح لطیف آنها و تقویت نمودن حس عاطفی در نوزادان توجه خاصی صورت پذیرد.

از اینرو توصیه شده والدین حتما از شیر خود نوزادان را تغذیه نموده و  در زمان شیردهی حتما کودک در آغوش قرار گرفته شود تا مهر و علاقه مادر همراه با شیر به وجود نوزاد نفوذ کند. از جمله موارد مهم در مراقبت از نوزاد تماس بدنی مادر و نوزاد می باشد چرا که با این آغوش گرفتن هاست که مراقبت از نوزاد به معنای واقعی شکل می گیرد.

تماس چشمی والدین خصوصا مادر با نوزاد می تواند آرامشی وصف نشدنی را در طرفین ایجاد نماید. تا جای ممکن والدین سعی کنند برای مراقبت از نوزاد خود استحمام نوزاد را خود بر عهده بگیرند زیرا معمولا نوزادان در محیط حمام جو صمیمی و دوست داشتنی را با فرد دوم ایجاد کرده و رابطه عاطفی بهتری با طرف مقابل پیدا خواهد نمود. ضمن مراقبت از نوزاد توصیه شده پاهای کودک نسبت به سایر قسمت های بدن در زمان بیشتری درون آبگرم فرو برده شود تا حس خوبی را به دست آورد.

در زمان شیردهی و بازی با کودک پخش موسیقی های ملایم می تواند در مراقبت از نوزاد بسیار کارساز بوده و روح و روان نوزاد را آرامش ببخشد. خواندن لالایی های متنوع در زمان خواب کودک از همان بدو تولد چنان حس خوشایندی به نوزاد القاء خواهد داد که تا زمان پیری برخی از افراد از شنیدن صدای لالایی حس خوبی را در خود پیدا می کنند

مراقبت های پزشکی:

مراقبت از نوزاد از نظر پزشکی
انتخاب یک متخصص اطفال اولین کار مهمی بوده که بعد از تولد یک نوزاد باید انجام گیرد زیرا در همان روزهای اول تولد با معاینات و بررسی های سلامت نوزاد توسط پزشک اطفال تا حد زیادی خیال والدین کودک راحت خواهد شد. پس بنابراین لازم بوده تا کسانی که سرپرستی مراقبت از نوزاد را بر عهده گرفته اند با آزمایشات غربالگری نوزاد، نشانه های بیماری در نوزاد، نمودار رشد کودک، وزن گیری صحیح کودک و شروع واکسیناسیون کودک آشنا باشند.

واکسیناسیون کودک

زمان بندی واکسیناسیون کودکان به نقل از سایت انستیتو پاستور ایران به شرح زیر است:

– بدو تولد: ب ث ژ، قطره فلج اطفال، هپاتیت ب
– دو ماهگی: ثلاث، قطره فلج اطفال، هپاتیت ب
– چهار ماهگی: ثلاث، قطره فلج اطفال
– شش ماهگی: ثلاث، قطره فلج اطفال، هپاتیت ب
– یک سالگی: ام ام آر (سرخک، اوریون و سرخجه)
– هجده ماهگی: ثلاث، قطره فلج اطفال، ام ام آر
– شش سالگی: ثلاث، قطره فلج اطفال

معرفی واکسن ها

– واکسن ب ث ژ:  واکسن ب ث ژ  با استفاده از باکتری ضعیف شده سل، علیه بیماری سل ساخته شده است که به صورت زیرپوستی در بالای بازوی نوزاد در بدو تولد تزریق می شود.
سل چیست
سل بیماری واگیردار و مزمنی است که سالانه میلیون ها نفر را در جهان مبتلا می سازد. میکروب سل از طریق خلط فرد مبتلا و هوا وارد مجاری تنفسی افراد سالم می شود و آن ها را مبتلا می سازد.

تشخیص سل مستلزم لوازم تشخیصی و درمان سل طولانی مدت و مشکل است.
– واکسن ثلاث یا سه گانه (دیفتری، کزاز، سیاه سرفه):  واکسن سه گانه  با استفاده از باکتری کشته شده سیاه سرفه و سموم باکتری های دیفتری و کزاز ساخته می شود. دیفتری، کزاز و سیاه سرفه بیماری های خطرناکی هستند که می توانند موجب مرگ یا عوارض شدید شوند.

 کزاز چیست
میکروب کزاز در خاک وجود دارد و در صورتی که زخم بدن با خاک آلوده شود، احتمال بروز این بیماری وجود دارد.

کزاز بیماری خطرناکی است و ابتلا به آن در هر سنی امکان دارد. سم میکروب بیماری کزاز از کشنده ترین زهرهای شناخته شده است.

قطره فلج اطفال خوراکی: فلج اطفال یک بیماری حاد ویروسی است که می تواند منجر به فلج دائمی گروهی از عضلات بدن شود.

واکسن ام ام آر یا MMR (سرخک، سرخجه، اوریون): این واکسن از ویروس ضعیف شده این بیماری ها تهیه می شود. علایم بیماری سرخک عبارت است از تب بالا و چند روزه همراه با آب ریزش بینی، التهاب ملتحمه چشم و جوش هایی که بعد از شروع تب ظاهر می شود.

سرخک چیست
بیماری سرخک شدیدا مسری است و تمام کودکانی که واکسن نزده باشند، به سرخک مبتلا خواهند شد. علایم  بیماری سرخک ، شامل بثورات پوستی، تب و سرفه است.

سرخک عوارض گوناگونی دارد و مهم ترین آن ها سینه پهلو، کوری و کری است. میزان مرگ و میر ناشی از  بیماری سرخک ، به خصوص در کودکانی که مبتلا به سوءتغذیه هستند، بسیار زیاد است.  

– واکسن هپاتیت ب: بیماری هپاتیت B ( که از طریق خون یا مادر به جنین و ارتباط جنسی) منتقل می شود، در برنامه واکسیناسیون قرار دارد. از جمله عوارض تزریق واکسن می توان به درد، قرمزی، سردرد و کسالت اشاره کرد.

هپاتیت (ب) چیست
هپاتیت B نوعی بیماری است که کبد فرد مبتلا را گرفتار می کند و علایم آن تهوع، استفراغ و بی اشتهایی شدید است.

بیماری هپاتیت B، نارسایی کبد و مشکلات بسیاری برای فرد مبتلا ایجاد می کند و در نهایت منجر به مرگ وی می شود.

مراقبت های جسمی:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *